Παρατηρησιακή Αστροφυσική

Την Δευτέρα 9/2/2026 η ομάδα v-space συναντήθηκε με τον κ. Γαζέα Κοσμά, λέκτορα Παρατηρησιακής Αστροφυσικής στο τμήμα Φυσικής ΕΚΠΑ.

Είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση γύρω από το φως, από το τι είναι τα χρώματα, από το πως αντιλαμβανόμαστε τα άστρα και τους πλανήτες αναλόγως του οργάνου καταγραφής του φωτός που φτάνει σε μας, από το πως ανακαλύπτονται νέα ουράνια σώματα, από το πως συμπεραίνουμε την ηλικία ενός αστεριού, από το που μέσα σε ένα νεφέλωμα γεννιούνται νέα άστρα, από το πως καταλαβαίνουμε την κίνηση ενός γαλαξία μέσα από τις φασματικές γραμμές που παρατηρούμε. Όλα βασίζονται στις ιδιότητες του φωτός!

Στο τέλος ο κ. Γαζέας μας έδειξε το Γεροσταθοπούλειο Πανεπιστημιακό Τηλεσκόπιο, ένα σύγχρονο ρομποτικό τηλεσκόπιο. Μας εξηγήσε την δομή του τηλεσκοπίου, γιατί λειτουργεί με καθρέφτες κι όχι φακούς. Μας έδειξε τον ρομποτικό χειρισμό του. Πραγματικά, πολύ εντυπωσιακός ο τρόπος λειτουργίας αλλά και χειρισμού του τηλεσκοπίου! 

Ζωή: "Η επίσκεψή μας στο αστεροσκοπείο του ΕΚΠΑ μου άφησε πολύ θετικές εντυπώσεις. Αρχικά μιλήσαμε για το φάσμα του φωτός, τα χρώματα των ουράνιων σωμάτων ανάλογα με τη θερμοκρασία τους, καθώς και το πως τα αντιλαμβάνεται το ανθρώπινο μάτι. Στη συνέχεια, ο κ. Γαζέας μας έδειξε κάποιες πολύ εντυπωσιακές φωτογραφίες που είχε τραβήξει ο ίδιος με το τηλεσκόπιο και μας εξήγησε το μηχανισμό και τη διαδικασία πίσω από τις αστροφωτογραφίες. Αφού λοιπόν κάναμε μια πολύ ωραία εισαγωγή ώστε να μας εντάξει στο κλίμα, μας ξενάγησε στον επάνω χώρο όπου βρίσκεται το τηλεσκόπιο. Ήταν ένας σχετικά μικρός χώρος στον οποίο βρισκόταν ένας τεράστιος αλουμινένιος θόλος, ο οποίος ήταν κλειστός ώστε να προστατεύει το τηλεσκόπιο από τις καιρικές συνθήκες και να ανοίγει προς την κατεύθυνση που θα θέλαμε να παρατηρήσουμε. Στο κέντρο του χώρου βρισκόταν το ίδιο το τηλεσκόπιο. Ο κ. Γαζέας μας εξήγησε αναλυτικά τη λειτουργία του καθώς και τους μηχανισμούς του και απάντησε σε όλες τις απορίες μας. Τέλος, βγήκαμε στην ταράτσα του κτιρίου και είδαμε την περιοχή μας από ψηλά! Προσωπικά, μου φάνηκαν πολύ ενδιαφέρουσες οι συζητήσεις που κάναμε και τα θέματα που αναπτύξαμε και όσα είδαμε. Ήταν μία εμπειρία που θα ήθελα σίγουρα να ξαναζήσω!"

Αλέξανδρος: "Η επίσκεψη στο Γεροσταθοπούλειο Αστεροσκοπείο της Αθήνας ήταν πολύ ενδιαφέρουσα και ιδιαίτερη, καθώς μπόρεσα να έρθω σε επαφή με πανεπιστημιακό χώρο και να καταλάβω καλύτερα το περιβάλλον μέσα από τον καθηγητή που μας έκανε την παρουσίαση. Επίσης, το θέμα της παρουσίασης ήταν απίστευτα διασκεδαστικό και μου λύθηκαν πολλές απορίες για την φυσική, την αστροφυσική, την επιστήμη των υπολογιστών και φυσικά της ιστορίας και λειτουργίας των τηλεσκοπίων. Βέβαια, το πιο συναρπαστικό κομμάτι ήταν ότι είδαμε από κοντά ένα σύγχρονο τηλεσκόπιο και τον θόλο στον οποίο βρισκόταν, ενώ ο καθηγητής εξηγούσε με λεπτομέρεια την δομή και χρήση του." 

Ναταλία: "Την Δευτέρα είχαμε την ευκαιρία να βγούμε λίγο έξω από το σχολικό πρόγραμμα κάνοντας κάτι ενδιαφέρον! Μάθαμε για το φως και την άμεσή του σχεση με τα πάντα γύρω μας. Ήρθαμε σε επαφή με κάτι που μόνο σε ταινίες έχουμε δει (το τηλεσκόπιο) και μπορέσαμε να καταλάβουμε λίγο καλύτερα το πόσο σημαντική μπορεί να είναι η φυσική! Ο κ. Γαζέας ήταν πολυ ευγενικός, με όρεξη για μάθημα, αλλά όχι ένα οποιοδήποτε μάθημα! Ένα από τα πιο ευχάριστα και στοχευμένα μαθήματα που θα μπορούσε κάποιος να παρακολουθήσει!"  

Σωτήρης: "Η παρουσίαση στο Φυσικό ήταν κάτι διαφορετικό αλλά και πολύ ενημερωτικό. Ο κ. Γαζέας, καθηγητής του πανεπιστημίου, μας ειχε ετοιμάσει μια αναλυτική παρουσίαση για τον γαλαξία μας και για τον τρόπο με τον οποίο τον παρατηρούμε. Ακόμα είχαμε την ευκαιρία να βρεθούμε μέσα στον θόλο του αστεροσκοπείου και να δούμε από κοντά ένα από το πιο σύγχρονα τηλεσκόπια. Τέλος, το πιο σημαντικό ήταν πως ο καθηγητής απάντησε σε κάθε μας ερώτηση και μας εξήγησε από το μηδέν ό,τι δεν γνωρίζαμε ή δεν καταλαβαίναμε."

Μαρκέλα: "Την προηγούμενη εβδομάδα πήγαμε εκδρομή στο Φυσικό. Εκεί, συναντήσαμε έναν από τους πιο ευγενικούς καθηγητές! Μας εξήγησε για τα άστρα και για πολλά άλλα διάφορα θέματα που είχαν σχέση με την αστρονομία. Είδαμε και ένα πολύ μεγάλο τηλεσκόπιο και ήταν πραγματικά εντυπωσιακό. Μου άρεσε πολύ η εμπειρία, διότι πιστεύω ότι όλοι μας αποκτήσαμε νέες γνώσεις."

Φοίβος: "Προσωπικά αυτό που μου άρεσε περισσότερο στο φυσικό ήταν το γεγονός ότι είχαν εκεί πέρα ένα τηλεσκόπιο με τα όλα του για προσωπική χρήση καθώς και για να μπορούν να διδάσκουν στους φοιτητές σχετικά με την αστροφυσική έχοντας το κατάλληλο περιβάλλον και τον κατάλληλο άνθρωπο για αυτή την δουλειά!"

Δέσποινα: "Η επίσκεψη στο Φυσικό είχε πολύ ενδιαφέρον και μαθαμε πράγματα που δεν είχαμε ξανά την ευκαιρία να ακουσουμε. Ο κ. Γαζέας ήταν πολύ μεταδοτικός και κατάφερε να κάνει ιδιαίτερα ενδιαφέρον το θέμα της φασματοσκοπίας. Μου αρεσε που έμαθα τον τρόπο που λειτουργεί ένα τηλεσκόπιο και το είδα από κοντα. Χαίρομαι πολύ που μου δόθηκε η ευκαιρία να πάω."

Συζητήσαμε μαζί του για εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Αστροφυσική και αποφασίσαμε να δοκιμάσουμε τις δυνάμεις μας, δημιουργώντας ένα δικό μας Νευρωνικό Δίκτυο (τύπου Multi-Layer Perceptron), το οποίο θα εκπαιδεύσουμε με πραγματικά δεδομένα γαλαξιών, ώστε να αναγνωρίζει-εκτιμά αν ένας γαλαξίας μετατοπίζεται προς το ερυθρό (και άρα απομακρύνεται από τον παρατηρητή).